Komisariat Straży Granicznej „Kamień Pomorski”
.mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}
| ||
| Historia | ||
Państwo |  II Rzeczpospolita | |
| Sformowanie | 1928 | |
| Rozformowanie | 1939 | |
| Tradycje | ||
| Rodowód | Komisariat Straży Celnej „Kamień Pomorski” | |
| Organizacja | ||
| Dyslokacja | Kamień | |
| Formacja | Straż Graniczna | |
| Podległość | Inspektorat Graniczny nr 7 | |
Komisariat Straży Granicznej „Kamień” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.
Spis treści
1 Formowanie i zmiany organizacyjne
2 Służba graniczna
3 Działania bojowe w 1939
4 Struktura organizacyjna
5 Przypisy
6 Bibliografia
Formowanie i zmiany organizacyjne |
Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną[1].
Rozkazem nr 2 z 19 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Kamień” do Inspektoratu Granicznego nr 7 „Chojnice” i określił jego strukturę organizacyjną[2].
Rozkazem nr 12 z 10 stycznia 1930 roku w sprawie reorganizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski potwierdził organizację komisariatu[3].
Rozkazem nr 3/31 zastępcy komendanta Straży Granicznej płk Emila Czaplińskiego z 5 sierpnia 1931 roku zniesiono placówkę II linii Ogorzeliny, a w miejsce jej utworzono posterunek SG podlegąjacy placówce II Linii Chojnice [4].
Rozkazem nr 3 z 29 listopada 1933 roku w sprawach organizacyjnych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski wyłączył placówki I linii „Lutówko” z komisariatu „Sypniewo” i przydzielił do komisariatu „Kamień”[5].
Rozkazem nr 1 z 27 marca 1936 roku w sprawach [...] zmian w niektórych inspektoratach okręgowych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski przeniósł placówkę I linii „Kamionka” do Doręgowic[6].
Służba graniczna |
Kierownik Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego Straży Granicznej mjr Józef Zończyk w rozkazie organizacyjnym nr 2 z 8 czerwca 1928 roku udokładnił linie rozgraniczenia komisariatu. Granica północna: kamień graniczny nr D 144; granica południowa: kamień graniczny nr D 238[7].
- Sąsiednie komisariaty
komisariat Straży Granicznej „Chojnice” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Sypniewo” − 1928
Działania bojowe w 1939 |
Komisariatowi Straży Granicznej „Kamień Pomorski” w 1939 roku podporzadkowano dwa plutony wzmocnienia, czyli około 120 żołnierzy. Prawie wszyscy strażnicy zostali wyposażeni w rowery. Kompania SG „Kamień Pomorski” zabezpieczała skrzydła 18 pułku ułanów i 9 Dywizji Piechoty. W wyniku uderzenia oddziałów niemieckiej 2 Dywizji Piechoty Zmotoryzowanej kompania wycofała się w kierunku Tucholi. By skonsolidować kompanię, jej dowódca kpt. Krafft zarządził defiladę na rynku w Tucholi. Kompania cofywała się nadal. W bitwie nad Bzurą współdziałała z kawalerią dywizyjną 16 Dywizji Piechoty dowodzoną przez mjr. Stefana Mosińskiego. W końcowej fazie bitwy podlegała płk. dypl. Świtalskiemu. Po rozbiciu zgrupowania kompania przekroczyła Bzurę i przez Puszczę Kampinowską przebiła się do Warszawy. Tam weszła w skład 360 pułku piechoty. W obronie Warszawy kompania walczyła aż do dnia kapitulacji[8].
Struktura organizacyjna |
Organizacja komisariatu w kwietniu 1928 i w styczniu 1930[3][2]:
- komenda − Kamień
placówka Straży Granicznej I linii „Kamionka” → w 1936 przeniesiona do Doręgowic- placówka Straży Granicznej I linii „Niwy”
- placówka Straży Granicznej I linii „Witkowo”
- placówka Straży Granicznej II linii „Kamień Pomorski”
- placówka Straży Granicznej II linii „Ogorzeliny”
Organizacja komisariatu w 1933
- placówka Straży Granicznej II linii Kamień (Pomorski)
- placówka Straży Granicznej I linii Doręgowice?
- placówka Straży Granicznej I linii Niwy
- placówka Straży Granicznej I linii Witkowo
- W 1933 roku rozszerzono komisariat Kamień o placówkę Lutówko.
Organizacja komisariatu w 1936
- placówka Straży Granicznej II linii Kamień (Pomorski)
- placówka Straży Granicznej II linii Sępólno
- placówka Straży Granicznej I linii Doręgowice
- placówka Straży Granicznej I linii Niwy
- placówka Straży Granicznej I linii Witkowo
- placówka Straży Granicznej I linii Lutówko
Organizacja komisariatu w 1937
- placówka Straży Granicznej II linii Kamień (Pomorski)
- placówka Straży Granicznej II linii Sępólno
- placówka Straży Granicznej I linii Doręgowice
- placówka Straży Granicznej I linii Niwy
- placówka Straży Granicznej I linii Witkowo
- placówka Straży Granicznej I linii Lutówko
Przypisy |
↑ Goryński 2012 ↓, s. 226.
↑ ab Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 20.
↑ ab Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 75.
↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 78.
↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 89.
↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 108.
↑ Kopie rozkazów PIOSG ↓, s. 45.
↑ Polak 1998 ↓, s. 79.
Bibliografia |
- Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. Tom II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999. ISBN 83-87424-77-3.
- Grzegorz Goryński: Powstanie, organizacja i funkcjonowanie straży granicznej w latach 1928-1939. 2012. [dostęp 2016-12-31].
- Rozkazy, materiały dotyczące dyslokacji, organizacji służby, wywiadu wojskowego i przeciwprzemytniczego, budżetu PIOSG → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
| ||||||||||||||||||||||||||
