Bierutów (gmina)
| |||||||
| |||||||
Zabytki siedziby gminy - miasta Bierutów | |||||||
| |||||||
Państwo | |||||||
Województwo | |||||||
Powiat | |||||||
TERYT | 5020314023 | ||||||
Burmistrz | Burmistrz Bierutowa Piotr Sawicki | ||||||
| Powierzchnia | 147,07 km² | ||||||
| Populacja (30.06.2016) • liczba ludności | 10 106[1] | ||||||
| • gęstość | 68,7 os./km² | ||||||
Nr kierunkowy | (+48) 71 | ||||||
Tablice rejestracyjne | DOL | ||||||
Adres urzędu: ul. Moniuszki 1256-420 Bierutów | |||||||
| Szczegółowy podział administracyjny | |||||||
| |||||||
Położenie na mapie powiatu | |||||||
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego Gmina Bierutów | |||||||
Położenie na mapie Polski Gmina Bierutów | |||||||
Strona internetowa | |||||||
Biuletyn Informacji Publicznej | |||||||
Portal | |||||||
Bierutów – gmina miejsko-wiejska w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, należąca do aglomeracji wrocławskiej.
Siedziba gminy to miasto Bierutów.
W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie wrocławskim.
Według danych z 30 czerwca 2004[2] gminę zamieszkiwało 10 271 osób.
Spis treści
1 Struktura powierzchni
2 Zabytki gminy
3 Burmistrzowie Miasta i Gminy Bierutów w XX i XXI w.
4 Herb miasta i gminy Bierutów
5 Demografia
6 Sąsiednie gminy
7 Stosunki międzynarodowe
8 Przypisy
Struktura powierzchni |
Według danych z roku 2002[3] gmina Bierutów ma obszar 147,07 km², w tym:
- użytki rolne: 70%
- użytki leśne: 23%
Gmina stanowi 14,01% powierzchni powiatu.
Zabytki gminy |
Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[4]:
- miasto (ośrodek historyczny)
- kościół pw. św. Katarzyny z XIII wieku
- kościół cmentarny, ewangelicki pw. Świętej Trójcy, obecnie ruina, murowanego z cegły z pierwszej poł. XVII w.
zespół zamkowy, z XIV w., XVII w., XIX w.:
zamek, obecnie dom, ul. Zamkowa 3 b; pozostałości zamku książąt wrocławskich z XIV w., XVII w. i XIX w. Zachowała się wjazdowa barokowa brama wraz z kawałkiem murów obronnych, zbudowana około 1680 r.; portal zamkowy z tarczą herbową
- wieża zamkowa, średniowieczna, zbudowana w stylu gotyckim z analogiczną tarczą herbową Podiebradów, z wyjątkiem późniejszego barokowego hełmu
mury obronne, fragmenty z pierwszej poł. XIV-XV w.
wieża ratuszowa, fragment dawnego budynku ratusza, z pierwszej poł. XV w., drugiej poł. XVII wieku
willa przy ul. Mickiewicza 25a z 1906 r.
inne zabytki:
- neogotycki kościół parafialny pw. św. Józefa wybudowany w latach 1891-1893
- dawna synagoga
- Kościół ewangelicko-luterański
średniowieczny krzyż kamienny o wysokości ponad ziemię 241 cm, rozpiętości ramion 109 cm i grubości ok. 12 cm, znajduje się ok. 300 m na północ w lesie od wsi Kijowice,
wczesnogotycki kościół pw. NMP wybudowany prawdopodobnie w drugiej połowie XIII wieku, znajduje się w Stroni,- trzon krzyża, prawdopodobnie z XIV-XVI wieku w Posadowicach.

Barokowa brama wjazdowa do zamku i wieża zamkowa (przed wymianą kopuły)

Zamek i brama miejska pomiędzy 1857 r., a 1883 r.

Kościół cmentarny Świętej Trójcy

Kościół cmentarny Świętej Trójcy

Kościół św. Katarzyny

Wieża ratuszowa

Zamek w Bierutowie

Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP

Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP
Burmistrzowie Miasta i Gminy Bierutów w XX i XXI w. |
| Imię i nazwisko | zdjęcie | lata urzędowania | Państwo w którego strukturze urzędował burmistrz |
|---|---|---|---|
Georg Schneider[5] | 1899 – 1901 | ||
Alfred Herrmann[6] | 1901–1909 | ||
Julius Herrmann[6] | 1909–1919 | ||
dr Oskar Wasner[6] | 1919–1931 | ||
Fritz Kubatz[6] | 1932–1934 | ||
Richard Hoffmann[6] | 1934 -1938 | ||
Otto Oettinghaus[6] | 1938–1939 | ||
Friedrich Schultze[6] | 1939–1945 | ||
Roman Wawrzesiński[7] | 1945–1946 | ||
Tadeusz Krupiński[7] | 1946–1949 | ||
Leon Malinowski[7] | ? | ||
Paweł Świątek[7] | ? | ||
Marzec[7] | ? | ||
Mieczysław Flak[7] | ? | ||
Kazimierz Szczęsny[7] | 1955–1959 | ||
Piotr Bieńkowski[7] | 1959–1963 | ||
Stanisław Kisiel[7] | 1964–1972 | ||
Jan Szewczyk[7] | 1973–1976 | ||
Tadeusz Słomka[7] | 1976–1981 | ||
Zygmunt Fedyk[7] | 1981–1990 | ||
Bogdan Smolarczyk[7] | 1990–1992 | ||
Andrzej Wojtkowiak[7] | 1992–1997 | ||
Edward Puk[7] | 1998 | ||
Włodzimierz Kubiak[7] | 1998–2002 | ||
Burmistrzowie wybrani w bezpośrednich demokratycznych wyborach powszechnych | |||
Roman Kazimierski[7] | 2002–2004 | ||
Grzegorz Michalak[7] | 2004–2006 | ||
Władysław Bogusław Kobiałka[7] | 2006 – 2018 | ||
Piotr Sawicki | od 2018 | ||
Herb miasta i gminy Bierutów |
Herb Bierutowa jest jednocześnie herbem gminy Bierutów. Andrzej Woźniak w artykule "Herb miasta Bierutowa" w Kwartalniku Powiatu Oleśnickiego nr 1 z 2000 roku, na stronach 22-23, pisze "...herbem miasta Bierutów są trzy zakrzywione haki, między którymi znajdują się trzy gwiazdy. Herb taki widnieje na wszystkich prawie pieczęciach miejskich od XIV wieku z nieznacznymi tylko zmianami...". Najdawniejsza znana pieczęć pochodzi z dokumentu z 10 lutego 1340 roku i przedstawia trzy haczyki wychodzące z jednego koła wychodzące. Dalej A. Woźniak dodaje: "W końcu XIV wieku istniała też druga pieczęć (...). Przedstawia również tarczę z trzema hakami, z dodatkiem trzech gwiazd między nimi. Na początku XVII wieku pojawiła się nowa pieczęć (...), która na tarczy ukazuje trzy haki i gwiazdy po raz pierwszy spięte pierścieniem". Wynika z tego, że herb Bierutowa ulegał wielu przemianom zanim osiągnął współczesną formę.
herb Bierutowa
W monografii Bierutowa z 1935 roku ujęto, że w XVII wieku pojawiła się pieczęć przedstawiająca "godło miasta otoczone kwiatami, podtrzymywane przez stojących z tyłu aniołów". Nastąpiło to prawdopodobnie w latach 1673-1676, gdy Chrystian Urlyk został księciem bierutowskim.
Wśród samych mieszkańców Bierutowa występowały różne poglądy na temat prawidłowości herbu Bierutowa. Według autorów monografii Bierutowa "Kraina nad Widawą" s. 21, pozostaje w ścisłym związku z herbem rodu Reichenbachów (Rychbachów)" (jeden z nich lokował Bierutów w 1266 roku), których legenda herbowa łączy się z walką z wilkami. Wówczas skuteczną pułapką były sidła zwane "wilcze haki", które umieszczano wewnątrz kawałków mięsa i zawieszano na sznurach (łańcuchach) na drzewach, znane też pod nazwą "wilczekosy". Od śmierci Wilhelma von Reichenbach istnieją różne interpretacje herbu Bierutowa. Jedna z nich mówi, że trzy haki symbolizują tzw. "koronę męczeńską" czyli drewniane koło najeżone hakami, nożami i drutami, które kazał zrobić cesarz Maksencjusz dla św. Katarzyny a które anioł roztrzaskał na trzy części[8].
Demografia |
Dane z 30 czerwca 2004[2]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 10 271 | 100 | 5283 | 51,4 | 4988 | 48,6 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) | 69,8 | 35,9 | 33,9 | |||
- Piramida wieku mieszkańców gminy Bierutów w 2014 roku[1].
![]()
Sąsiednie gminy |
Dziadowa Kłoda, Jelcz-Laskowice, Namysłów, Oleśnica, Wilków
Stosunki międzynarodowe |
| Miasto | Kraj | Data rozpoczęcia współpracy |
|---|---|---|
| od 1997 |
| Miasto | Kraj |
|---|---|
Przypisy |
↑ ab http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Bierutow, w oparciu o dane GUS.
↑ ab Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 126. [dostęp 20.9.2012].
↑ Hermann Friedrich: Geschichte der Stadt Bernstadt. Bernstadt: H. Kunze oHG, 1965, s. 42-82.
↑ abcdefg Hermann Friedrich: Geschichte der Stadt Bernstadt. Bernstadt: H. Kunze oHG, 1965, s. 42–82.
↑ abcdefghijklmnopqrs Burmistrzowie i naczelnicy MiG Bierutów po 1945 roku (pol.). SMZB Europa-Przyszłość. [dostęp 2017-08-13].
↑ Herb Bierutowa. [dostęp 6 marca 2013].
↑ Urząd Miejski w Bierutowie: Miasta Partnerskie (pol.). [dostęp 2017-06-08].
| |||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||