Użyteczność (informatyka)
Użyteczność (ang. usability) – własność produktów decydująca o ich jakości użytkowej. Pojęcie to odnoszone jest najczęściej do interaktywnych urządzeń, aplikacji oraz stron internetowych (jako web usability).
Spis treści
1 Definicje
2 Problemy z terminologią polską
3 Zobacz też
4 Przypisy
5 Bibliografia
Definicje |
Norma ISO 9241 z 1998 definiuje użyteczność jako miarę wydajności, efektywności i satysfakcji użytkownika z jaką dany produkt może być używany dla osiągnięcia danych celów przez danych użytkowników w danym kontekście[1].
Jakob Nielsen zdefiniował usability jako zbiór 5 elementów[2]:
- nauczalność (learnability) – jak łatwo jest wykonać proste zadania przy pierwszym kontakcie z produktem
- efektywność (efficiency) – jak szybko korzystają z produktu użytkownicy, którzy już go znają
- zapamiętywalność (memorability) – łatwość przypomnienia sobie korzystania z produktu po dłuższej przerwie
- błędy – jak często są popełniane i jak łatwo użytkownicy mogą się z nich wydobyć
- satysfakcja – jak bardzo produkt przyjemny jest w korzystaniu.
Samo określenie „użyteczność” bywa używane wymiennie z user experience (UX), jednak w odróżnieniu od UX obejmuje ona tylko tę część kontaktu z produktem, dotyczącą bezpośredniego korzystania z niego[3].
Problemy z terminologią polską |
Tłumaczenia niektórych pozycji anglojęzycznych używają w znaczeniu usability słowa „funkcjonalność”[4] Termin „użyteczność” wynika z chęci upodobnienia terminów polskich do angielskich, choć jest też tłumaczeniem innego angielskiego słowa utility[5]. „Funkcjonalność” bywa jednak rozumiana jako określenie ilości funkcji, opcji czy możliwości danego programu/strony WWW, a „użyteczność” jako łatwość korzystania z tychże funkcji.
Pojawiały się też propozycje tłumaczenia określenia usability jako używalność[5], co pozwoliłoby zarówno na zgodność z angielskim nazewnictwem, jak i zachowanie terminu zgodnego polskim rozumieniem tego słowa.
Zobacz też |
- Architektura informacji
- Dostępność (WWW)
- Interakcja człowiek-komputer
- Projektowanie zorientowane na użytkownika
- User experience
- Projektowanie interakcji
Przypisy |
↑ International standards for HCI and usability. Usability Net. [dostęp 2011-03-07].
↑ Jakob Nielsen: Usability 101: Introduction to Usability. useit.com, 2003-08-25. [dostęp 2011-03-07].
↑ Por np. Jared Spool: The Difference Between Usability and User Experience (ang.). UIE. [dostęp 2011-03-07].
↑ Por. Jakob Nielsen, Projektowanie funkcjonalnych serwisów internetowych (1998).
↑ ab Andrew King: Optymalizacja serwisów internetowych. Gliwice: Helion, 2003, s. 25. ISBN 83-7361-134-7.
Bibliografia |
„Designing Web Usability: The Practice of Simplicity” J. Nielsen (polskie wydanie: „Projektowanie funkcjonalnych serwisów internetowych”)
„Don’t make me think” S. Krug (polskie wydanie: „Nie każ mi myśleć!”)
„Site-Seeing: A Visual Approach to Web Usability” Luke Wroblewski
„The Usability Engineering Lifecycle: A Practitioner’s Handbook for User Interface Design” Deborah J. Mayhew
„User-Centered Web Development” Jonathan Lazar
„Web Site Usability: A Designer’s Guide” Jared M. Spool
Kontrola autorytatywna:
GND: 4005541-3
NDL: 01001766
BNCF: 49554