Strażnica WOP Krzanowice
.mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}
| ||
| Historia | ||
Państwo |  Polska | |
| Sformowanie | 1945[a] | |
| Rozformowanie | 2 stycznia 2003 | |
| Tradycje | ||
| Rodowód | 212 strażnica WOP Kranowitz 220 strażnica WOP Krzanowice 10 strażnica WOP Krzanowice 16 strażnica WOP Krzanowice 17 strażnica WOP lądowa Krzanowice Strażnica WOP Lądowa rozwinięta w Krzanowicach Strażnica WOP Lądowa kadrowa w Krzanowicach | |
| Kontynuacja | Strażnica SG w Krzanowicach GPK SG w Pietraszynie Placówka SG w Pietraszynie Placówka SG w Raciborzu Placówka SG w Rudzie Śląskiej | |
| Dowódcy | ||
| Ostatni | por. Andrzej Kamiński | |
| Organizacja | ||
| Dyslokacja | ul. Wojska Polskiego 14 47-470 Krzanowice | |
| Formacja | Wojska Ochrony Pogranicza Straż Graniczna | |
Strażnica WOP Kranowitz/Krzanowice – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej.
Strażnica SG w Krzanowicach – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechami.
Spis treści
1 Formowanie i zmiany organizacyjne
2 Ochrona granicy
3 Dowódcy/komendanci strażnicy
4 Zobacz też
5 Uwagi
6 Przypisy
7 Bibliografia
Formowanie i zmiany organizacyjne |
Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 46 komendy odcinka Racibórz jako 212 strażnica (Kranowitz)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].
W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 67 batalionu OP, a od stycznia 1951 roku podlegała dowódcy 43 batalionu WOP w Raciborzu.
Od 15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[b], a strażnica WOP Krzanowice otrzymała nr 220 w skali kraju.
W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica I kategorii Krzanowice była 10. w 4 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.
31 grudnia 1959 roku była jako 16. strażnica WOP III kategorii Krzanowice. 1 stycznia 1964 roku była jako 17. strażnica WOP lądowa III kategorii Krzanowice.
W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia[4], strażnicę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach, a w 1984 roku dowódcy nowo utworzonego batalionu granicznego WOP im. Bohaterów Powstań Śląskich w Raciborzu[4], jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Krzanowicach.
Z dniem 16 kwietnia 1990 roku rozformowano 43 batalion WOP w Raciborzu i strażnicę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach już jako Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. I w Krzanowicach (na czas „P” kadrowa)[c]. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy. Tak funkcjonowała do 15 maja 1991 roku.
Straż Graniczna:
16 maja 1991 roku strażnica została przejęta przez Śląski Oddział Straży Granicznej[5] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Krzanowicach. Funkcjonowała do 1 stycznia 2003 roku, kiedy to została rozformowania[d]. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy, przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Pietraszynie[e], a obiekt został przekazany gminie Krzanowice.
Ochrona granicy |
Na ochranianym odcinku funkcjonowało pięć przejść granicznych małego ruchu granicznego obsługiwanie przez załogę strażnicy[f]:
- przejście graniczne Krzanowice-Chuchelná (drogowe)
- przejście graniczne Krzanowice-Strahovice
- przejście graniczne Krzanowice-Rohov
- przejście graniczne Pietraszyn-Sudice
przejście graniczne Borucin-Chuchelná.
W latach 1986–15 maja 1991 roku, Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Krzanowicach, potem Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. I w Krzanowicach, ochraniała odcinek granicy państwowej od znaku granicznego nr IV/22 (włącznie) do znaku granicznego nr IV/43 (wyłącznie). W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali ze swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.
Straż Graniczna:
W latach 16 maja 1991–1 stycznia 2003 roku Strażnica SG w Krzanowicach ochraniała odcinek granicy państwowej od znaku granicznego nr II/22 (włącznie) do znaku granicznego nr II/43 (wyłącznie) o długości 21 400 m. Komendant strażnicy współdziałał w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej cizinecké policie RCPP.
Wydarzenia:
- Koniec czerwca–początek lipca 1956 roku w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[g]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[6].
- 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 roku (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[7].
Straż Graniczna:
- Październik 1994 roku, na odcinku strażnicy zostało uruchomione drogowe przejście graniczne Pietraszyn-Sudice, w którym odprawę graniczną wykonywali funkcjonariusze straży granicznej, nowo utworzonej granicznej placówki kontrolnej Straży Granicznej w Pietraszynie.
- 19 lutego 1996 roku na odcinku strażnicy zostały uruchomione przejścia graniczne małego ruchu granicznego: Bolesław-Píšť, Owsiszcze-Píšť, Tworków-Hať, Krzanowice-Chuchelná, Krzanowice-Strahovice, Borucin-Chuchelná w których odprawę graniczną i celną realizowali funkcjonariusze strażnicy.
Strażnice sąsiednie:
211 strażnica WOP Owschütz ⇔ 213 strażnica WOP Katscher – 1946 rok
219 strażnica WOP Owsiszcze ⇔ 221 strażnica WOP Kietrz – 1954 rok
9 strażnica WOP Owsiszcze I kat. ⇔ 11 strażnica WOP Kietrz II kat. – 1956 rok
17 strażnica WOP Owsiszcze III kat. ⇔ 15 strażnica WOP Kietrz IV kat. – 31.12.1959 roku
18 strażnica WOP Owsiszcze lądowa III kat. ⇔ 16 strażnica WOP Kietrz lądowa IV kat. – 1.01.1964 roku
Strażnica WOP Owsiszcze ⇔ Strażnica WOP Kietrz – do 1976 roku
Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Chałupkach ⇔ Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. II w Kietrzu – od 1984 roku do 16.04.1990 roku
Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. I w Chałupkach ⇔ Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. II w Kietrzu – od 17.04.1990 roku do 15.05.1991 roku
Straż Graniczna:
Strażnica SG w Chałupkach ⇔ Strażnica SG w Kietrzu – od 16.05.1991 roku do 01.01.2003 roku.
Dowódcy/komendanci strażnicy |
ppor. Mieczysław Adamczyk (był 1952 – ?)
kpt./mjr Jan Toma[8] (był 1970 – 1986)
por. Andrzej Kamiński (? – 1 IV 1991[h])
Komendanci strażnicy SG:
- ppor. SG/mjr SG Krzysztof Zabrzewski (2 IV 1991 – 1 I 2003) – do rozformowania.
Zobacz też |
- granica polsko-czechosłowacka
- 4 pułk piechoty
- czechosłowacko-polskie konflikty graniczne
Uwagi |
↑ Od 1991 roku Strażnica Straży Granicznej
↑ Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku[3]
↑ Zarządzenie Dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza nr 068/Org z dnia 12 marca 1990 r. w sprawie rozformowania batalionu granicznego GB WOP w Raciborzu oraz zmianach etatowych w jednostkach WOP (zarządzenie do 24 listopada 2010 roku opatrzone było klauzulą tajne)
↑ Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 r. zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk
↑ Od 24 sierpnia 2005 roku przekształcona w placówkę Straży Granicznej w Pietraszynie (W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej) → Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757
↑ Stan na dzień 1 stycznia 1964 r.
↑ Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej”.
↑ Rozkaz nr 077 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17.04.1991 r.
Przypisy |
↑ ASGran., sygn. 217/143 ↓.
↑ Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
↑ Prochowicz 2011 ↓.
↑ ab Jackiewicz 1998 ↓, s. 145.
↑ Łach 2013 ↓, s. 293.
↑ Kudasiewicz 2003 ↓, s. 8.
↑ Żurawlow 2011 ↓, s. 37.
↑ Gacek 2005 ↓, s. 15.
Bibliografia |
- Stefan Gacek: Górnośląska Brygada WOP. Rys historyczny 1945-1991. Gliwice: Wydawnictwo Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy Wojska Polskiego, 2005.
- Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945-1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
- Archiwum Straży Granicznej, DWOP, sygn. 217/143 k. 119-123. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.
- Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
Mirosław Kudasiewicz. Z archiwum odkrywcy - Balonowa propaganda. „Tygodnik Prudnicki”. 19(649), s. 8, 2003-05-07. ISSN 1231-904X.
- Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
- Sławomir Żurawlow: Pododdziały Ochrony Pogranicza w Jaworzynce, Istebnej i Koniakowie – Rys historyczny 1922-2008. Gliwice: Gminny Ośrodek Kultury w Istebnej, 2011.
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||
