Jfyhkgu

Ten artykuł dotyczy prowincji Kanady. Zobacz też: jezioro Manitoba.

Manitoba
— prowincja —
Herb Flaga
Dewiza: Gloriosus et Liber (Wspaniały i wolny)
Państwo	Kanada
Stolica	Winnipeg
Data powstania	1870 akces do Konfederacji Kanady jako 5. prowincja
Kod ISO 3166-2	CA-MB
Premier	Greg Selinger
Gubernator porucznik	Janice Filmon
Powierzchnia	647 797 km²
Populacja (2011) • liczba ludności	1 208 268
• gęstość	2,2 os./km²
Nr kierunkowy	204
Kod pocztowy	MB
Strefa czasowa	UTC -6
Języki urzędowe	angielski[1]
Liczba przedstawicieli w parlamencie
Liczba Senat	6
Liczba Izba Gmin	14
Położenie na mapie
Informacje w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Kanada

Manitoba – prowincja Kanady leżąca w środkowej części kraju. Od wschodu graniczy z Ontario, od zachodu z Saskatchewan, od północy z terytorium Nunavut oraz na południu ze stanami USA Minnesota i Dakota Północna. Największym miastem prowincji i zarazem jej stolicą jest Winnipeg.

Nazwa Manitoba pochodzi od zniekształconych słów w języku odżibwe – manito-bah lub języku kri – manito-wapow, znaczących "cieśnina duchów". Odnosi się do przewężeń na jeziorze Manitoba, gdzie wartko przepływający nurt wśród głazów wydawał dudniące dźwięki. Według indiańskich wierzeń miały to być odgłosy magicznego bębna Manitou – ducha Algonkinów.

Struktura polityczna |

Gubernator porucznik |

Gubernator porucznik jest przedstawicielem głowy państwa, monarchy angielskiego w prowincji. Choć gubernator mianowany jest przez monarchę, następuje to automatycznie po rekomendacji Premiera Manitoby. Funkcje gubernatora porucznika są czysto honorowe i ceremonialne, choć teoretycznie może on wpływać na kształt polityki prowincjonalnej.

Zgromadzenie legislacyjne |

Parlament Manitoby The Legislative Assembly of Manitoba składa się współcześnie w 57 deputowanych Members of Legislative Assembly w skrócie MLA. Wybierani są oni w 57 jednomandatowych okręgach wyborczych. Partia posiadająca większość w parlamencie tworzy rząd prowincjonalny, a jej przewodniczący zostaje Premierem Manitoby. Druga co do liczebności partia w parlamencie otrzymuje status oficjalnej opozycji.

W 37. kadencji parlamentu miejsca w parlamencie podzielone były następująco:

Nowa Demokratyczna Partia Kanady – 32

Konserwatywna Partia Manitoby – 23

Liberalna Partia Manitoby – 1

Zobacz więcej w artykule głównym: Zgromadzenie Legislacyjne Manitoby.

Rząd |

• 
  Ministry of Aboriginal and Northern Affairs – Ministerstwo do spraw Indian i spraw północy


• 
  Ministry of Advanced Education and Training – Ministerstwo szkolnictwa wyższego


• 
  Ministry of Agriculture, Food and Rural Initiatives – Ministerstwo rolnictwa, gospodarki żywnościowej i rozwoju terenów wiejskich


• 
  Ministry of Conservation – Ministerstwo ochrony środowiska


• 
  Ministry of Culture, Heritage & Tourism – Ministerstwo kultury, spuścizny kulturowej i turystyki


• 
  Ministry of Energy, Science and Technology – Ministerstwo Energetyki, nauki i technologii


• 
  Ministry of Education, Citizenship and Youth – Ministerstwo edukacji, obywatelstwa i spraw młodzieży


• 
  Ministry of Family Services & Housing – Ministerstwo do młodzieży i spraw mieszkaniowych


• 
  Ministry of Finance – Ministerstwo finansów


• 
  Ministry of Industry, Economic Development & Mines – Ministerstwo przemysłu, rozwoju gospodarczego i górnictwa


• 
  Ministry of Health – Ministerstwo zdrowia


• 
  Ministry of Healthy Living – Ministerstwo zdrowego życia


• 
  Ministry of Intergovernmental Affairs – Ministerstwa do kontaktów międzyrządowych


• 
  Ministry of Justice and Attorney General – Ministerstwo sprawiedliwości i prokurator generalny


• 
  Ministry of Labour and Immigration – Ministerstwo pracy i imigracji


• 
  Ministry of Transportation & Government Services – Ministerstwo transportu i usług wewnątrz rządowych


• 
  Ministry of Water Stewardship – Ministerstwo nadzoru wód śródlądowych

Premier |

Premier Manitoby jest szefem rządu prowincjonalnego w Manitobie. Posiada on bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w parlamencie. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w parlamencie. Jeśli z jakichś powodów, w czasie trwania sesji parlamentu przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera prowincji.

Demografia |

Według spisu powszechnego z roku 2001^[2] największą grupą narodowościową w Manitobie są Anglicy (22,1%), następnie Niemcy (18,2%), Szkoci (17,7%), Ukraińcy (14,3%), Irlandczycy (13,0%), Indianie (9,9%), Polacy (6,7%), Metysi (5,2%), Frankokandyjczycy (5,1%) Holendrzy (4,7%), Islandczycy (2,0%). Jako Kanadyjczycy określiło się 22,9% ogółu^[3].

Populacja Manitoby od 1871

Podział administracyjny |

Manitoba podzielona jest na 8 regionów, które dzielą się na drobniejsze jednostki samorządowe: miasta, wsie oraz obszary wiejskie.

Geografia |

Ukształtowanie powierzchni |

Trzy piąte terenów Manitoby leży na Tarczy Kanadyjskiej. Ten falisty teren, poprzecinany licznymi wąwozami, rzekami i usiany jeziorami jest niemal całkowicie porośnięty lasami, a na północy tundrą . Zawiera także większość złóż mineralnych znajdujących się w prowincji. Jedynym wyższym pasmem górskim są Baldy Mountains z najwyższym szczytem wznoszącym się 831 m n.p.m. Duża część południowej Manitoby jest terenem zalewowym i bagnistym. Pod uprawę nadaje się jej południowo-zachodnia część poniżej Jeziora Winnipeg w trójkącie pomiędzy nim a granicami z Saskatchewan i USA.

Wody śródlądowe |

Udział wód śródlądowych w powierzchni Manitoby jest bardzo wysoki i sięga 9%. Obok tysięcy małych jezior rozsianych na całej jej powierzchni dominuje olbrzymie jezioro Winnipeg, które swoją wielkością dorównuje mniejszym z Wielkich Jezior.

Klimat |

Ze względu na rozciągłość równoleżnikową Manitoby można wyróżnić w niej dwie strefy klimatyczne. W strefie południowej panuje klimat kontynentalny, z ciepłym latem o średniej temperaturze w czerwcu +18 °C, a dla lipca +18 °C. Mroźne zimy ze średnimi temperaturami stycznia -18 °C i obfitymi opadami śniegu dochodzącymi do 140 cm.

W terenach północnych prowincji panuje klimat subarktyczny z krótkim, chłodnym latem – średnia temperatura czerwca +12 °C i bardzo mroźną zimą ze średnimi temperaturami stycznia -27 °C. W środkowych terenach panuje klimat pośredni.

Zasoby naturalne |

Ponad 50% lądowej powierzchni Manitoby stanowią lasy. Drewno należy do podstawowych bogactw naturalnych Manitoby. W prowincji znajdują się także eksploatowane pokłady takich cennych minerałów jak: nikiel, cynk, miedź, srebro, złoto, kadm oraz skały wapienne używane do produkcji cementu. W Manitobie występują także pokłady ropy naftowej.
Lasy Manitoby bogate są w zwierzynę łowną, a wody śródlądowe w ryby.

Gospodarka |

Głównymi gałęziami gospodarki Manitoby są:

• rolnictwo, którego zasadniczymi produktami są: jęczmień, żyto, kukurydza i słonecznik, oraz hodowla zwierząt. Całkowita produkcja rolnictwa w Manitobie przekracza 2,7 miliarda dolarów
  


• przemysł wytwórczy – głównie drzewny, żywnościowy i lekki. Całkowita produkcja przemysłowa wynosi prawie 10 miliardów dolarów.


• leśnictwo – w leśnictwie Manitoby zatrudnionych jest blisko 9 tysięcy osób produkujących ponad 2,15 milionów metrów sześciennych surowego drewna.


• przemysł wydobywczy – głównie minerałów (82% udziału), generuje ponad miliard dolarów.


• rybołówstwo i łowiectwo – współcześnie głównie sportowe, generuje 32 miliony dolarów dochodu.

Historia |

Teren Manitoby od tysiącleci zamieszkany był przez liczne plemiona indiańskie. Pojawienie się Europejczyków po 1670, w związku z rozpoczęciem działalności Kompanii Zatoki Hudsona, wciągnęło Indian w system gospodarczy przez nią tworzony. Pierwsze osiedla powstały w tzw. Koncesji Selkirka w dolinie rzeki Red River (Rivière Rouge). Z czasem z osiedleńców, głównie pochodzących ze Szkocji i frankofonów z Quebecu, powstała bardzo charakterystyczna, kresowa społeczność, w której najdynamiczniejszą grupą byli Metysi. Kultura ta łączyła w sobie pierwiastki szkockie, frankofońskie i indiańskie. W 1867 r. włączono ten obszar, jako część Terytoriów Północno-Zachodnich, do Kanady, a w roku następnym – wskutek rebelii Metysów nad Rzeką Czerwoną – utworzono w południowej części jej obecnych terenów nową miniaturową prowincję pod nazwą "Manitoba". Obszar prowincji został następnie kilkakrotnie powiększony, osiągając ostateczny rozmiar w 1912.

Zobacz więcej w artykule głównym: historia Manitoby.

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem: Manitoba

Zobacz hasło Manitoba w Wikisłowniku

p • d • e Podział administracyjny Kanady Prowincje Alberta Kolumbia Brytyjska Manitoba Nowa Fundlandia i Labrador Nowa Szkocja Nowy Brunszwik Ontario Quebec Saskatchewan Wyspa Księcia Edwarda Terytoria Jukon Nunavut Terytoria Północno-Zachodnie

Przypisy |