Jfyhkgu

Żeglarstwo
Charakterystyka
Rodzaj sportu	zasadniczo sport wodny powierzchniowy
Popularność
Dyscyplina olimpijska	w roku 1900 i od 1908 roku do dziś
Multimedia w Wikimedia Commons

Hanse Sail, Rostock

"Ster na Bydgoszcz", międzynarodowa, cykliczna impreza żeglarska na Brdzie

Finał The Tall Ships’ Races 2007 w Szczecinie

Bojer na tafli lodu

Żaglowozy na plaży

Żeglarstwo na Węgrzech w 1939

Kobieta uprawiająca żeglarstwo na Węgrzech w 1939

Żeglarstwo – dyscyplina sportów wodnych, rodzaj turystyki lub rekreacji, a także forma szkoleń – zarówno dla późniejszych marynarzy, oficerów i kapitanów jednostek, jak i jako tzw. szkoła charakterów dla młodzieży. Żeglarstwo uprawiane jest na jednostkach pływających napędzanych siłą wiatru za pośrednictwem żagli. W dawnym znaczeniu również odmiana transportu.

Historia (wybór) |

• Żeglarstwo zaczęto wyodrębniać jako zjawisko od ok. XVII w. Początkowo w Holandii i Anglii.


• W 1718 roku w Rosji powstaje Flotylla Newska uważana za pierwszy klub żeglarski.


• Od 22 sierpnia 1851 rozgrywana jest najstarsza impreza sportowa - Regaty o Puchar Ameryki.


• Żeglarstwo od 1900 roku jest dyscypliną olimpijską (II Letnie Igrzyska Olimpijskie Paryż 1900).


• W Paryżu w październiku 1907 r. powstaje Międzynarodowa Unia Jachtingu Regatowego (IYRU – International Yacht Racing Union) obecnie Międzynarodowa Federacja Żeglarska (ISAF - International Sailing Federation).


• od 1917 roku^[1] datuje się działalność polskiego żeglarstwa we Władywostoku i Harbinie dający podwaliny do powstania żeglarstwa harcerskiego i żeglarstwa w wolnej Polsce po 1918 roku. Od 1917 roku harcerskie żeglarstwo realizowali Antoni Gregorkiewicz i Eustachy Czuma, skupiając młodzież w "Pierwszej Polskiej Drużynie Harcerskiej" im. Tadeusza Kościuszki. Inny wymiar harcerskiej działalności żeglarskiej nadał w 1918 roku Józef Jakóbkiewicz, realizując tam skautowe szkolenie o charakterze morskim. Większość młodzieży stanowiły polskie sieroty Dalekiego Wschodu. Dr psychologii J. Jakóbkiewicz, realizując misję ratowania polskich sierot na Dalekim Wschodzie, wprowadził idee skautingu wodnego w resocjalizacji dzieci. Skuteczność przygotowania młodzieży do życia była bardzo owocna. Z braku sprzętu żeglarskiego tymczasem położono nacisk na naukę pływania i wiosłowania. Od listopada 1918 r. pod jego kierunkiem pracują żeglarskie drużyny harcerskie na Dalekim Wschodzie w Harbinie i Władywostoku, przekształcone kolejno w Żeglarski Hufiec Syberyjski^[2]. Sprzęt pływający był pożyczony od kolonii japońskiej. Łodzie były dziesięciowiosłowe a jedna z nich - FALA, jako jedyna miała lugrowy żagiel - szkolenia prowadzono od kwietnia do listopada w niedzielnych wyprawach po Zatoce Złoty Róg. W wakacje młodzież uczestniczyła w obozach zlokalizowanych na Wyspie Rosyjska. Animatorami obozów byli dr Jakóbkiewicz i drużynowy Gregorkiewicz. Były to pierwsze polskie obozy żeglarskie. Dzieci Żeglarskiego Hufca Syberyjskiego via Japonia i Stany Zjednoczone zostają szczęśliwie przetransportowane do wolnej Polski. Generał Mariusz Zaruski, który od 1894 roku był zesłańcem carskim do Archangielska jest kolejnym filarem żeglarstwa, w tym żeglarstwa harcerskiego. W Archangielsku ukończył Szkołę Morską z tytułem Szturmana Żeglugi Wielkiej. W rejsie na żaglowcu „Derżawa” przebył Ocean Arktyczny do Norwegii; pływał po morzach arktycznych jako kapitan na statku „Nadieżda”. Druh harcmistrz Witold Bublewski ( 1904-2007) do końca swojego życia związany był z harcerskim żeglarstwem. Od czasów pobytu w Carycynie (Stalingrad, aktualnie Wołgograd), gdzie mieszkał i uczył się w gimnazjum a w 1917r wstąpił do tajnego skautingu - zastępu polskich chłopców pod wodzą Jerzego Naumana uprawiających żeglowanie i „burłaczenie” , aż do 2007r. był aktywnym propagatorem harcerstwa żeglarskiego. W latach 1924 – 1928 członkowie Hufca Syberyjskiego organizują obozy żeglarskie na Helu pod kierownictwem A. Gregorkiewicza. W 1929 roku Państwowy Urząd Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego zorganizował z udziałem harcerzy pierwszy kurs żeglarski w Jastarni. Generalnym instruktorem był gen. Mariusz Zaruski a harcmistrz Witold Bublewski opiekował się młodzieżą harcerską, która stanowiła ok. 80% stanu kursantów. Obaj stanowili siłę twórczą dla działalności harcerskiego żeglarstwa i żeglarstwa w Polsce. W 1934 roku hm W. Bublewski i porŻP Jan Kuczyński sprowadzili do Polski żaglowiec dla harcerzy. Zbudowany w Szwecji drewniany żaglowiec "Petrea" został zakupiony przez ZHP w 1934 roku w Danii i pod tymczasowym imieniem "Harcerz" został sprowadzony do budowanego portu w Gdyni w czerwcu. Zakupiony w całości ze składek społecznych, wyremontowany i przerobiony systemem gospodarczym (m.in. przez cieśli góralskich , harcerzy i studentów ) na statek szkolny. Przygotowany przez por.J.Kuczyńskiego i W. Bublewskiego, na wniosek generała M. Zaruskiego, pod zmienionym imieniem „Zawisza Czarny” wypłynął 29 czerwca 1935 r. w pierwszy rejs do Kopenhagi, Londynu, Antwerpii i Amsterdamu. W odwiedzanych portach „Zawisza Czarny” był ambasadorem Polski - budził podziw, uznanie a w Londynie - i zazdrość brytyjskich skautów. Komendantem żaglowca aż do wybuchu II wojny światowej był gen. Mariusz Zaruski. "Zawisza Czarny" był wówczas największym skautowym żaglowcem. Program morskiego wychowania młodzieży propagowany i rozwijany przez W. Bublewskiego w całym kraju był bardzo skuteczny - w 1937 roku podczas ogólnopolskiej konferencji w Komisariacie Rządu w Gdyni, w sprawie rozwoju programu, zdecydowano o zakupie kolejnych 10 jednostek i budowie „Domu Żeglarza”, przy nowym Basenie Jachtowym w Gdyni. W czasie wojny, "Zawisza Czarny" do 1943 r. używany przez hitlerowców jako "Schwarzer Husar", został przez nich w końcu porzucony i niszczał. Po odnalezieniu po wojnie, sprowadzony do Gdyni według ówczesnych władz nie nadawał się do remontu. Pod nadzorem komunistycznej Służby Bezpieczeństwa w 1949 r. został odholowany i zatopiony na wodach Zatoki Puckiej^[3]. Po II wojnie światowej i reaktywowaniu harcerstwa po 1956 roku dh Witold Bublewski był twórcą kolejnego s/y"Zawisza Czarny" oraz harcerskiej flotylli „Czerwoniaków” - jachtów przebudowanych z szalup ratunkowych m/s Batory. Następcą pierwszego żaglowca został również s/y "Zawisza Czarny" - stalowy, trzymasztowy szkuner z ożaglowaniem typu Va Marie. Pod bukszprytem znajduje się galion - rzeźba przedstawiająca głowę rycerza z Garbowa - Zawiszy Czarnego. Jednostkę zbudowano na bazie kadłuba statku rybackiego (lugotrawlera) Cietrzew, zwodowanego w 1952 r. Stoczni Północnej w Gdańsku. Statek został przekazany ZHP przez Ministerstwo Żeglugi i przebudowany na żaglowiec. Po dwóch kapitalnych remontach szkuner w dalszym ciągu służy harcerskim żeglarzom^[4]
  


• W Polsce pierwszym klubem żeglarskim był Chojnicki Klub Żeglarski^[5], założony w 1922 przez Ottona Weilanda.


• 
  1 stycznia 1959 roku Zarząd Główny Polskiego Związku Żeglarskiego powołał do istnienia Centralny Ośrodek Żeglarstwa Polskiego Związku Żeglarskiego im. Andrzeja Benesza w Trzebieży nad Zalewem Szczecińskim.

Klasyfikacja żeglarstwa |

W swoim głównym znaczeniu dotyczy pływania po wodzie. Jednak oprócz typowego żeglarstwa na żaglówkach, jachtach i żaglowcach istnieje również specyficzna odmiana żeglarstwa wodnego na deskach z żaglem, zwana windsurfingiem oraz kiteboarding, czyli rodzaj deski przypiętej do nóg, z jednostką napędową w postaci latawca.

Elementem żeglarstwa jest jachting, który obejmuje tylko pływanie turystyczne i sportowe na jachtach.

Odmiany żeglarstwa poza wodą to żeglarstwo lodowe, a także dość mało popularne żeglarstwo lądowe pod postacią różnych eksperymentalnych pojazdów kołowych napędzanych żaglami, które ogólnie nazywa się żaglowozami.

Typową klasyfikację można przeprowadzić według następujących kryteriów:

• Miejsce:
  
  
  
  • woda (żaglowiec)
  
  
  • lód (bojer)
  
  
  • ląd (żaglowóz)
  
  
  
  


• Akwen (obszar):
  
  
  
  • śródlądowy
  
  
  • morski
  
  
  
  


• Rodzaj:
  
  
  
  • regatowe (sportowe)
  
  
  • turystyczne
  
  
  
  


• Sprzęt:
  
  
  
  • łódź (żaglowiec, jacht)
  
  
  • deska (windsurfing, kiteboarding)
  
  
  • bojer
  
  
  • żaglowóz
  
  
  
  

Żeglarstwo sportowe |

 Osobny artykuł: Regaty żeglarskie.

Klasa w żeglarstwie to kategoria jachtów, łodzi lub desek windsurfingowych o zbliżonych parametrach startujących w regatach.
Klasa olimpijska to klasa jachtu, na której ścigają się zawodnicy na igrzyskach olimpijskich. 39 klas jachtów jest lub było klasami olimpijskimi.

Obecne klasy olimpijskie |

• 
  470 (w konkurencjach mężczyzn i kobiet)


• 
  49er (w konkurencji mężczyzn)


• 49er FX (w konkurencji kobiet)


• 
  Nacra 17 (załogi mieszane kobiet i mężczyzn)


• 
  Finn (w konkurencji mężczyzn)


• 
  Laser (w konkurencji mężczyzn)


• 
  Laser Radial - odmiana standardowej klasy Laser (w konkurencji kobiet)


• 
  RS:X (windsurfing) (w konkurencjach mężczyzn i kobiet)

Daje to w sumie 10 konkurencji rozgrywanych podczas igrzysk olimpijskich:

Jachty jednokadłubowe

• jednoosobowe

1. 
   Laser - mężczyzn


2. 
   Laser Radial - kobiet


3. 
   Finn - mężczyzn

• dwuosobowe
  
  
  
  1. 
     470 - kobiet i mężczyzn
  
  
  2. 
     49er - mężczyzn
  
  
  3. 49er FX - kobiet
  
  
  
  

Jachty wielokadłubowce (katamaran)

1. Nacra 17

Windsurfing

1. RS:X - kobiet i mężczyzn.

Byłe klasy olimpijskie (między innymi) |

• 
  R 12 M (1908-1920)


• 
  FD (1960-1992)


• Tempest (1972-1976)


• 
  Europa (1992-2004)


• 
  Tornado (1976-2008)


• 
  Star (1932-2012)

Zobacz też |

Informacje w projektach siostrzanych

Cytaty w Wikicytatach

Definicje słownikowe w Wikisłowniku

• żegluga

Przypisy |

Bibliografia |

• 
  Encyklopedia Żeglarstwa, Red. Jacek Czajewski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996, ​ISBN 83-01-11914-4​

Linki zewnętrzne |

• Dyscypliny olimpijskie - żeglarstwo

p • d • e Żeglarstwo na letnich igrzyskach olimpijskich Paryż 1900 • Londyn 1908 • Sztokholm 1912 • Antwerpia 1920 • Paryż 1924 • Amsterdam 1928 • Los Angeles 1932 • Berlin 1936 • Londyn 1948 • Helsinki 1952 • Melbourne 1956 • Rzym 1960 • Tokio 1964 • Meksyk 1968 • Monachium 1972 • Montreal 1976 • Moskwa 1980 • Los Angeles 1984 • Seul 1988 • Barcelona 1992 • Atlanta 1996 • Sydney 2000 • Ateny 2004 • Pekin 2008 • Londyn 2012 • Rio de Janeiro 2016